[Хөх томрох эмгэгийн хагалгаа] 'Булцуу?', 'Био-бонд'? Эдгэрэх явц дахь фиброз (Fibrosis) үйл явцыг тайлбарлаж байна.

[Хөх томрох эмгэгийн хагалгааны дараа цээжинд хатуу булцуу үүсэх] 'Био-бонд'? Эмчийн тайлбарлах фиброз (Fibrosis)

Хөх томрох эмгэг (гинекомасти)-ийн хагалгааны дараа 2~3 долоо хоног өнгөрөхөд "Цээжин дотор чулуу шиг хатуурчихлаа", "Овон товон болж зангираад татаж байна" хэмээн сэтгэл түгшин ханддаг өвчтөнүүд олон байдаг. Интернет эсвэл бусад эмнэлгийн сэтгэгдлийг хайж үзээд 'Био-бонд (Bio-bond)' үүссэн юм биш биз, хагалгаа буруу болчихсон юм биш биз хэмээн санаа зовнин асуудаг.

Дүгнэлтийг шууд хэлэхэд, 'Био-бонд' гэдэг нь анагаах ухааны стандарт сурах бичиг болон эрдэм шинжилгээний өгүүллийн хаана ч байдаггүй анагаах ухааны бус хар ярианы нэршил (солонгос англи үг) юм. Анагаах ухаанд батлагдсан албан ёсны нэршил нь 'Хагалгааны дараах арьсан доорх фиброз (Postoperative Subcutaneous Fibrosis)' юм.

1. Цээж хатуурах шалтгаан: Хүний биеийн байгалийн жамаар явагдах 'Шарх эдгэрэлт'

Хөх томрох эмгэгийн хагалгаа нь булчирхайлаг эдийг тайрч аван, эргэн тойрны өөхийг сорж цээжний гоёмсог шугамыг үүсгэх процесс юм. Энэ явцад булчирхай болон өөх гадагшилсан арьсан доорх сул орон зай (Dead space) үүсэх бөгөөд хүний бие энэхүү орон зайг нөхөж, шархыг эдгээхийн тулд нөхөн сэргээх системийг даруй ажиллуулж эхэлдэг.

Хагалгааны дараа 2~3 дахь долоо хоногт шилжих үед ургалтын үе шат (Proliferation phase) эрчимжиж эхэлдэг. Энэ үед фибробласт эс (Fibroblast) идэвхжиж, холбогч эд болох коллаген (Collagen)-ийг асар ихээр үүсгэн шархалсан хэсгийг дүүргэдэг.

Өөрөөр хэлбэл, хагалгаа хийсэн хэсэг хатууран зангирах нь цавуугаар наалдсан хэрэг биш бөгөөд хүний бие шархыг эдгээхийн тулд сорвины эдийг (фиброз эд) хатууруулж үе шаттайгаар нөхөн төлжиж буй туйлын хэвийн физиологийн урвал юм.

2. 'Био-бонд' хэмээх буруу нэршил ба бодит эдгэрэх явц

Олон өвчтөн 'Цавуу (Bond)' гэдэг үгнээс болоод эд эсүүд нь насан туршдаа бүр мөсөн хатуураад үлдчих вий гэж айдаг. Гэвч фиброз үйл явц нь тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа дахин хэлбэржих үе шат (Remodeling phase)-д шилждэг.

Хагалгааны дараах 2 долоо хоног ~ 1 сар: Фиброз хамгийн идэвхтэй явагдах бөгөөд цээж хамгийн хатуу, таталдах мэдрэмж хүчтэй байдаг үе юм.

Хагалгааны дараах 2 сар ~ 6 сар: Бие махбод дахь коллагеназа (Collagenase) фермент үйлчилж эхэлснээр хэт хуримтлагдсан байсан коллаген утаслагууд дахин эмх цэгцэндээ орж шимэгддэг. Энэ явцад хатуурсан байсан цээж нь эргээд анхны зөөлөн, уян хатан байдалдаа шилждэг.

Гэхдээ хагалгааны хэсгийн хатуурал нь хэвийн фиброзоос гадна ийлдэст хавдар (Seroma), цусан хураагуур (Hematoma) эсвэл үрэвсэл халдвараас үүдэлтэй байж болзошгүй тул хатуурахаас гадна өвдөлт, халуурах, улайх шинж тэмдэг илэрвэл хагалгаа хийсэн эмчдээ үзүүлж оношлуулах нь аюулгүй. Ийм тохиолдолд ч хэвийн эдгэрдэг боловч асуудал гараагүй үеийнхээс эдгэрэх хугацаа нь хагас жил орчмоор (ойролцоогоор 6 сар) уртсах нь элбэг байдаг.

3. Хагалгааны дараах фиброзыг зөв арчлах арга

Анагаах ухааны үндэслэлгүй айдас төрүүлэм үг хэллэгт санаа зовох шаардлагагүй. Хагалгааны дараа цээж хатуурах нь хүний бие өөрийгөө эмчилж буй эрүүл шинж тэмдэг бөгөөд цаг хугацаа өнгөрөхөд хавтгай, төрөлхийн мэт байгалийн цээж болон эдгэрнэ. Хагалгааны дараах явцын талаар асууж тодруулах зүйл байвал хэзээд ч чөлөөтэй холбогдоорой.

[Ашигласан ном зүй / References]

Grabb and Smith's Plastic Surgery (8th Edition)

Chapter 2: Principles of Wound Healing (Шарх эдгэрэлтийн физиологийн үе шат болон ургалтын үе дэх коллаген хуримтлагдах механизм)

Sabiston Textbook of Surgery (21st Edition)

Chapter 6: Wound Healing (Мэс заслын гэмтлийн дараах арьсан доорх эдийн агшилт ба фиброзын урвал)

Pitman, J. A., et al. "Gynecomastia: Surgical Management and Postoperative Recovery Dynamics." Annals of Plastic Surgery.

(Хөх томрох эмгэгийн хагалгааны дараах арьсан доорх эдийн хатуурлын [Tissue induration] шалтгааны шинжилгээ болон хагалгааны дараах 6 сарын эдийн дахин загварчлагдах явцын баталгаа)

Shiffman, M. A. "Prevention and Management of Complications in Liposuction and Body Contouring." American Journal of Cosmetic Surgery.

(Өөх соруулах болон булчирхай тайрах хагалгааны дараа үүсэх арьсан доорх фиброзын [Subcutaneous Fibrosis] механизм ба удирдамж)

Утас: 031-696-1212

Хөх томрох эмгэгийн хагалгааны шууд лавлах утас/мессеж илгээх боломжтой: 010-3493-0013

KakaoTalk ID: theu114

KakaoTalk суваг: Bundang The U

Түгээмэл асуултууд

Хөх томрох эмгэгийн хагалгааны дараа яригддаг 'био-бонд' нь анагаах ухааны нэр томьёо мөн үү?

Үгүй, био-бонд нь анагаах ухааны сурах бичиг болон судалгааны өгүүлэлд байдаггүй анагаах ухааны бус хар ярианы үг юм. Албан ёсны нэршил нь 'Хагалгааны дараах арьсан доорх фиброз' бөгөөд шарх эдгэрэх хэвийн урвал юм.

Хагалгааны дараа цээжинд хатуу булцуу үүсдэг шалтгаан юу вэ?

Хүний биеийн шарх эдгэрэх жам ёсны үйл явцад холбогч эдүүд нөхөн төлжиж үрждэгтэй холбоотой юм. Булчирхай болон өөх соруулсан сул орон зайг нөхөхийн тулд фибробласт эс нь коллагенийг ихээр үүсгэж, улмаар хатууран зангирдаг байна.

Цээж хатууран зангирсан фиброз хэзээ арилах вэ?

Ерөнхийдөө хагалгааны дараах 2-оос 6 сарын дотор аажмаар зөөлөрдөг. Бие дэх коллагеназа фермент үйлчилж, хуримтлагдсан коллагены ширхэгүүдийг дахин цэгцэлж шимэгдүүлснээр анхны зөөлөн бүтцэдээ эргэн ордог.

Хатуурахаас гадна эмнэлэгт яаралтай хандах шаардлагатай шинж тэмдэг бий юу?

Тийм ээ, хатуурахын зэрэгцээ хүчтэй өвдөх, халуурах, улайх шинж тэмдэг илэрвэл эмчид үзүүлэх шаардлагатай. Энэ нь хэвийн фиброзоос гадна ийлдэст хавдар, цусан хураагуур, үрэвсэл зэргээс шалтгаалж болох тул хагалгаа хийсэн эмчээрээ шалгуулах нь зүйтэй.